Demir-Çelik İhracatçısı İçin CBAM Yol Haritası (2026-2028)

Türkiye, AB'nin en büyük çelik tedarikçilerinden — ve CBAM'in ilk dalgada vurduğu sektör de çelik. Bu yazı, AB'ye ihracat yapan bir demir-çelik üreticisinin 2026-2028 arasında atması gereken adımları takvime bağlıyor.

2026 ikinci yarı: veri yılını kurtarın

• Ürün-CN kodu eşleştirmesi: hangi ürünleriniz CBAM kapsamında, hangi tonajla?
• Emisyon envanteri: proses bazında doğrudan emisyonların AB metodolojisiyle hesaplanması. Demir-çelikte şu an yalnızca doğrudan emisyonlar kapsamda.
• Veri boşluğu analizi: hangi aktivite verisi eksik, hangi ölçüm güvenilir değil?
• Müşteri envanteri: her AB müşterinizin CBAM veri talebi, portalı ve formatı farklı olabilir — tek tek netleştirin.

2026 dördüncü çeyrek: doğrulamaya hazırlık

Kesin dönemde ithalatçının gerçek veri kullanabilmesi için verinin akredite doğrulayıcıdan geçmesi gerekiyor. Doğrulayıcı kapasitesi sınırlı ve talep yoğun: sözleşmeyi yıl bitmeden yapın, doğrulama takvimini Şubat 2027 öncesine planlayın. Doğrulayıcının isteyeceği kanıt seti — izleme metodolojisi, ölçüm kayıtları, hesaplama dosyaları — yıl içinde biriktirilmiş olmalı.

Şubat 2027: ilk fatura dönemi

AB ithalatçıları 2026 ithalatını kapsayan sertifika alımlarına başlıyor. Bu tarihte doğrulanmış veriniz hazırsa, müşteriniz sizin düşük emisyon yoğunluğunuz üzerinden ödeme yapar; hazır değilse cezalı default değer (2026 ithalatı için ülke ortalaması +%10 marjla) devreye girer. 2026 verisi bu noktadan sonra geriye dönük düzeltilemiyor — bu yüzden asıl teslim tarihi Şubat 2027 değil, 2026'nın son çeyreği.

2027: süreci kurumsallaştırın

• Veri üretimini kişilere bağlı Excel'lerden çıkarıp tekrarlanabilir bir sisteme taşıyın.
• TR-ETS pilot MRV yükümlülüğünüzü aynı veri altyapısından karşılayın — iki ayrı süreç işletmeyin.
• Fiyatlamaya CBAM'i dahil edin: 2028'de faktör %10'a, default marjı +%30'a çıkıyor.
• Emisyon azaltım projelerini (hurda oranı, enerji verimliliği, yeşil elektrik) CBAM getirisiyle birlikte değerlendirin.

2028: çifte karbon maliyeti dönemi

AB sınırında karbon zaten 2026'dan beri gerçek para — benchmark'ı aşan her ton CO2 ilk yıldan tam sertifika fiyatıyla ödeniyor. 2028'de buna üç şey ekleniyor: default marjı +%30'da sabitleniyor, CBAM faktörü %10'a yükselerek benchmark düşümünü eritmeye devam ediyor ve TR-ETS tam dönemi başlıyor — karbon artık Türkiye'de de doğrudan işletme gideri. Bu noktaya veri altyapısı oturmuş, doğrulama rutini kurulmuş ve Türkiye'de ödenen karbon fiyatının CBAM'den düşülmesi öngörülen mekanizmaya hazır bir tesis olarak girmek ile her şeyi o yıl kurmaya çalışmak arasında, ihracat hacminize bağlı olarak yıllık milyonlarca euroluk fark var.

Kural olarak: CBAM'de geç kalmanın cezası yıl yıl katlanıyor, erken davranmanın maliyeti ise büyük ölçüde sabit. Yol haritanızı firmanıza özel rakamlarla çıkarmak için demo görüşmesi talep edebilir, tahmini maliyetinizi hesaplayıcımızla görebilirsiniz.